Architectura et historia

Wydanie Księgi pamiątkowej ofiarowanej prof. dr. hab. Marianowi Arszyńskiemu z okazji jubileuszu siedemdziesięciolecia urodzin zbiega się z prawie czterdziestoleciem jego pracy na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jest to okres nie tylko twórczej działalności badawczej i dydaktycznej Jubilata, ale także wspaniały czas kształtowania się i rozwoju konserwatorstwa toruńskiego, najpierw w ramach Katedry Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa, a potem w ramach Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa. Pomysłodawcą i realizatorem idei przygotowania do pracy w dziedzinie ochrony i konserwacji zabytków na drodze studiów uniwersyteckich był prof. Jerzy Remer. Jednak do rozwoju konserwatorstwa jako dyscypliny akademickiej i osiągnięcia dzisiejszego jej poziomu w dużejmierze przyczynili się także jego współpracownicy. O ostatecznym kształcie dzisiejszego kierunku konserwacja i restauracja dzieł sztuki zadecydowali Leonard Torwirt i jego następcy. Natomiast na dalsze losy kierunku zabytkoznaw-stwo i konserwatorstwo (obecnie nazywanego ochroną dóbr kultury) największy wpływ miała działalność czterech osób: Mariana Arszyńskiego, Jerzego Frycza, Eugeniusza Gąsiorowskiego i Jana Tajchmana. Wnosząc do pracy na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika doświadczenia zdobyte wcześniej w PP PKZ (Jerzy Frycz miał za sobą również działalność na stanowisku konserwatora wojewódzkiego) i dopełniając je wiedzą teoretyczną wzbogacali w twórczym współdziałaniu program kształcenia konserwatorskiego. Wypracowany przez prof. Jerzego Remera ogólny zarys idei konserwatorstwa jako dyscypliny akademickiej, został więc przez tę właśnie grupę współpracowników i przyjaciół uzupełniony szczegółowymi treściami programowymi i merytorycznymi.

Książka ta jest zbiorem artykułów z zakresu historii, historii architektury i konserwatorstwa, złożonych w hołdzie Profesorowi Marianowi Arszyńskiemu przez jego przyjaciół, kolegów i uczniów.

Spis treści:
Romuald Drzewiecki, Józef Flik
Przedmowa
Wstęp
Tabula gratulatoria

Bibliografia prac Mariana Arszyńskiego

Dietrich Ellger - Liibeck 1250-1350. Architektur fur hohe Anspriiche

AchimHubel -Reliquienschranke in Kirchenraumen des 13. Jahrhunderts. Uberlegungen zu Funktion und Typus

Alicja Kartowska-Kamzowa  - Wizerunek budowniczego w "Księdze figur szachowych" Jakuba de Cessolis

Henryk Samsonowicz - Niektóre cechy szczególne kultury Prus Królewskich

Zenon Hubert Nowak- Czy Prusy Krzyżackie były państwem nowożytnym?

Janusz Tandecki - Miasta i zamki krzyżackie w państwie zakonnym w Prusach do 1454 r.

Tadeusz Poklewski-Koziett- Dogodności i niedogodności budowy zamków w późnym średniowieczu (Petit Koenigsbourg w Alzacji i Bolesławiec nad Prosną w ziemi wieluńskiej)

Maciej Marski  - "Habent sua fata lapides" - przedziwne dzieje średniowiecznych gdańskich płyt przedprożnych

Knut Drakę - Marktkapelle oder Gerichtslaube?

Bogusław Dybaś - Inwentarz uzbrojenia na murach obronnych Torunia z 1696 r.

Emanuel Okoń - Właściciele Ostromecka i ich rezydencja w XVIII stuleciu w świetle źródeł pisanych i ikonograficznych

Martin Sperlich - Der und die Clitumnustempel und der Dianatempel in Arkadia

KurtAsche - Die Ziegelei als Fabriktypus auf Briefkopfen um 1900

Mariusz Mierzwiński - Zbiór dokumentacji architektonicznej dawnego Zarządu Odbudowy Zamku w Malborku

Kazimierz Pospieszny - Konrada Steinbrechta metoda restauracji Malborka. Zamek Wysoki (1882-1902)

Józef Poklewski - Profesor Juliusz Kłos - architekt - badacz - konserwator -- pedagog - człowiek

Eugeniusz Gąsiorowski - Zespół obronny bramy Starotoruńskiej w Toruniu

Bohdan Rymaszewski - Refleksje o teorii oraz praktyce konserwatorskiej. Na wybranych przykładach, głównie spośród toruńskich kamienic mieszczańskich

Andrzej Michatowski - Małe miasto - problem nie tylko konserwatorski

Jan Tajchman - Czynniki warunkujące i kształtujące ochronę i konserwację zabytków architektury

Bemhard Demel OT - Der Hilferuf des in der Pfarrseelsorge von Freudenthal/Bruntal tatigen Deutschordenspriesters P. Eberhard Gerlich an die Prager Nuntiatur vom Jahre 1946 - ein zeitgeschichtlich bemerkenswerters Dokument