Oprawa: twarda,
Format: 21x27 cm,
Stron: 492, 2010 rok
Całościowa i wszechstronna prezentacja XIX-wiecznej architektury Poznania, w ramach której poszczególne obiekty i ich zespoły, zarówno mieszkalne, jak i użyteczności publicznej są omawiane i analizowane w szerokim kontekście. Kontekst ten stanowi nie tylko całość miasta, jego układ urbanistyczny, ale także środowisko mieszkańców – twórców i odbiorców, relacje ekonomiczno-społeczne, polityczne, kulturowe, przestrzenne. Punkty odniesienia dla XIX-wiecznego Poznania stanowią zarówno ówczesne Wielkie Księstwo Poznańskie i całe państwo pruskie, jak i ziemie polskie pod innymi zaborami. Dopiero analiza uwzględniająca te wszystkie czynniki umożliwia zrozumienie charakteru zabudowy Poznania i uchwycenie jej niejednorodności.
Spis treści:
Przedmowa do wydania drugiego
Wstęp
I. Problematyka badań nad architekturą i budownictwem Poznania w latach 1780–1880
II. Ostatnie lata Rzeczypospolitej
1. obraz miasta jako całości. Sytuacja prawnoadministracyjna i stosunki gospodarcze
2. Przemiany społecznokulturowe
3. Środowisko artystyczne i fundatorzy
4. Konfiguracja przestrzenna miasta
5. Architektura i budownictwo w mieście
a. architektura kościelna
b. architektura i budownictwo miejskie
- Siedziby szlacheckie
- Domy i kamienice mieszczańskie
- Domy i dwory podmiejskie
- Początki nowych dziedzin budownictwa
c. architektura municypalna i rządowa
III. Na przełomie XVIII i XIX wieku. Pierwsza okupacja pruska i czasy Księstwa Warszawskiego
1. Zmiana sytuacji miasta
2. Nowa organizacja spraw budowlanych
3. Rozbudowa miasta i reformy urbanistyczne
4. Budownictwo mieszkalne inspirowane przez rząd
5. Budownictwo prywatne
a. Domy mieszkalne
b. Hotele, zajazdy i urządzenia rozrywkowe
6. Teatr
7. Budownictwo sakralne
8. Budownictwo urzędów cywilnych
9. Budownictwo wojskowe
10. Budownictwo dla potrzeb socjalnych i komunalnych
11. Czasy Księstwa Warszawskiego
IV. Powrót rządów pruskich (1815–1835)
1. Miasto w latach 1815–1835
2. Przestrzennofunkcjonalne koncepcje miasta: „Nowe ateny” i forteca
3. Budownictwo wojskowe
4. Działania rządu i magistratu
5. Budownictwo prywatne
6. Fundacje społeczne i osób prywatnych dla miasta
a. Loża masońska
b. Szpital Sióstr Miłosierdzia (szarytek)
c. Szkoła Ludwiki
d. Projekty Szkoły Realnej
e. Biblioteka Raczyńskich
f. Galeria atanazego Raczyńskiego
g. Pomniki
h. Pomnik narodowy. Kaplica Królów Polskich, czyli Złota
V. Powstanie miasta nowoczesnego (1835–1880)
1. Sytuacja miasta w latach 1835–1880
a. Ludność
b. Sprawy gospodarcze
c. Stosunki społeczne i narodowe
e. Stosunek rządu do miasta
f. Życie kulturalne
2. Fundatorzy i zleceniodawcy
3. Twórcy i wykonawcy architektury i budownictwa w Poznaniu
a. organizacja działalności architektonicznobudowlanej
b. Wpływ Berlina i środowisko miejscowe
c. Wpływ obcych środowisk
4. Problemy technicznokonstrukcyjne
5. Sytuacja przestrzenna miasta i ogólny charakter zabudowy
6. Budownictwo mieszkalne
a. Domy w latach 30
b. Pierwsze nowe rozwiązania domów mieszkalnych
c. Budownictwo mieszkalne w latach 1850–1870
d. Willa Cegielskich
e. Budownictwo mieszkalne po roku 1870
7. Budynki urzędowe, cywilne
a. Ziemstwo Kredytowe
b. Bazar
c. Królewska Dyrekcja Policji
d. Sąd Ziemski i Miejski
e. Sytuacja przed rokiem 1870
f. Przebudowa Rejencji
g. Sąd okręgowy
h. Sąd Nadziemski
i. Poczta i Nowe Ziemstwo
j. organizacja przestrzenna instytucji ekonomicznych
8. Budynki wojskowe
9. Budownictwo dla potrzeb socjalnych
10. Dworce kolejowe i hotele
11. Budownictwo związane z przemysłem i handlem
12. architektura sakralna
13. Kasyna i „ogródki”. Teatry ogródkowe
14. Teatr Polski i Teatr Miejski, zwany Niemieckim
15. Gmach Towarzystwa Przyjaciół Nauk i Muzeum im. Mielżyńskich
16. Pomniki
Zakończenie
Summary
Wykaz starych nazw placów i ulic
Wykaz skrótów
Indeks nazwisk
Indeks rzeczowy