Znaczenie małych cieków wodnych dla kształtowania środowiska miejskiego na przykładzie Krakowa

Oprawa: miękka, Format: 17x24 cm, Stron: 84, 2001 rok, liczne fotografie i rysunki czarno-białe

Małe cieki wodne, błękitne nitki ledwie widoczne na planie miast, w jego przestrzeni wydają się równie mało czytelne i niestety rzadko uznawane za wartość przez mieszkańców miasta. Mała struga wody, płynąca przez miasto, kojarzy się jego mieszkańcom najczęściej z: rowem wypełnionym brudną wodą, odbiornikiem ścieków, otoczonym resztkami zieleni, przestrzenią niezbędną dla użytkownika. Chęć sprawdzenia na konkretnych przykładach jak wyglądają te przestrzenie i jaką pełnią rolę we współczesnej przestrzeni miejskiej skłoniły autora do podjęcia badań. Badania te były kontynuacją wieloletnich zainteresowań dotyczących wykorzystania wartości przyrodniczych dla poprawy jakości środowiska miejskiego. Podsumowaniem zdobytych w trakcie tych prac doświadczeń naukowych i projektowych oraz własnych studiów i badań była praca doktorska na temat: Znaczenie małych cieków wodnych na kształtowania środowiska miejskiego na - na przykładzie Krakowa, wykonana pod kierunkiem prof. dr hab. inż. arch. Barbary Bartkowicz i obroniona w 1997 r.  na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Prezentowana publikacja jest skróconą wersją tej rozprawy.

Zasadniczą część pracy stanowią szczegółowe analizy zielono-wodnych pasm rysujących się w przestrzeni Krakowa. Tłem natomiast są rozważania dotyczące specyficznych przyrodniczych wartości cieków wodnych i towarzyszących im zielonych terenów oraz jedynie zasygnalizowane ich historyczne znaczenie w rozwoju miast. Ograniczono także liczbę rysunków do najistotniejszych dla omówienia rozpatrywanych problemów.

Należy podkreślić, że w stosunkowo obszernej literaturze dotyczącej cieków wodnych Krakowa istnieje wiele pozycji poświęconych problemom Wisły i jej głównych dopływów. Tematyka małych rzek i strumieni płynących przez obszar miasta jest pomijana lub traktowana marginalnie. Dlatego w publikacji autor szczególną uwagę na rolę tych małych cieków wodnych  w odbudowie naturalnych powiązań wewnątrz miasta, jak również pomiędzy miastem a jego przyrodniczym otoczeniem, co wydaje się mieć szczególne znaczenie dla Krakowa ze względu na jego położenie i warunki współczesnego rozwoju.

Spis treści:
Wstęp
I. Specyfika przyrodnicza terenów z płynącą wodą i ich relacje z otoczeniem
1. Układ, charakter i zasięg oddziaływania cieku wodnego
2. Charakterystyczne cechy mikroklimatu towarzyszącego ciekom wodnym

II. Wykorzystanie wartości cieków wodnych w przestrzeni miejskiej - wybrane przykłady
1. Wykorzystanie cieków wodnych w różnych etapach rozwoju miasta
2. Współczesne tendencje wykorzystanie cieków wodnych

III. Relacje pomiędzy układem cieków wodnych a przestrzenią miejską Krakowa
1. Charakter współczesnej sieci  hydrograficznej regionu Krakowa wynikającej ze specyfiki przyrodniczej i zainwestowania obszaru
2. Rozwój przestrzenny Krakowa i jego związek z układem hydrograficznym

IV. Analiza wybranych 12 cieków wodnych Krakowa z punktu widzenia ich wartości dla kształtowania  przestrzeni miejskiej
1. Analiza charakteru koryta cieku i jego bezpośredniego otoczenia
2. Analiza związków zachodzących  pomiędzy otoczeniem cieku a terenami z nim sąsiadującymi
3. Analiza stopnia ciągłości systemu wodnego i towarzyszącej mu zieleni
Podsumowanie
Literatura
Streszczenia